11 de abril de 2011

Yo sólo creigo en una estrela

Yo sólo creigo en una estrela

No entiendo a crueldà
feita de roca, feita d'escarnio,
feita de tierra.
No comprendo a inozenzia
plena de penas.
Si a dolor s'estiende,
si a suya estensión ye mayor
que toz os universos,
allora cal buscar un'altra esenzia.

¿As estrelas chigans, os planetas
muertos, as nebulosas,
os foratos negros?
Sin una luz santa que veila,
cosa, cosa son, zenisa
en a nuei ziega.
Solamén os amors cuentan.
A la fin, solamén un Amor reina.
Os mundos que naxen y mueren,
si no emparatos en a Vida,
son suenios d'impotenzia.
Materia, yo no t'adoro,
si desligata d'o Esprito d'a Belleza.
Que en tu creigan
los que creyen en condenas,
en cadenas sin a luz d'a libertà.
Que te quieran con delera
los que buscan fruitas bofas.
Materia, dengún sentito tiens,
si desligata d'a fuen de l'augua eterna.
En tot nos amuestras os signos d'a no-cosa,
endrezeras que de contino menan
enta mundos de chelo, entas fornos y fogueras
y miraches que perén engañan y nos creman.

Nunca la materia, desligata d'a Conzienzia,
será niedo compasivo, nunca aquí
estará la casa nuestra,
nunca la suya esistenzia
vana, sin a medolla de l'Amor,
tendrá un gramo de valura
u polideza.

Yo no t'adoro, falso
espectaclo de purnallos y flameras vuedas.

Yo solamén creigo en una estrela
infinitamén más gran que tot lo visible,
infinitamén más noble,
infinitamén más bella,
que solamén o Silenzio aima y deseya,
que dellá d'este infierno, d'esta guerra,
ilumina os campos d'amor
de l'Alma eterna.

Chuan Chusé Bielsa

8 de abril de 2011

Allagas amarillas

Allagas amarillas - Foto: Chuan Chusé Bielsa

Allagas
Foto: Chuan Chusé Bielsa

Allagas amarillas

Arrodiada por los curtos, verdes
trigos de la primavera,
la casetica de piedra, solenca,
sin puerta, en su olvidada isleta,
acubillando pajàros
en sus escuros, radidos maderos,
y amostrando por defuera
los jardines más bonicos:
las olores, las colores de los cielos
aquí van arrujiando su Silencio, azulencas
estrellas perfumadas son aquí
las flores del rumero, las sierras
como l'agua d'una fuente
van gotiando una frescor
de paraísos. Y cerqueta
de la piedra centenaria, solecicos
d'asperanza en luminarias
que recrean la esistencia,
la vantan, solecicos sin lumèro,
más floretas de los cielos, las chiquetas
u grandes sospresas de la vida,
un milagro pa' los ojos de los ciegos:
allagas sobre allagas amarillas.

Chuan Chusé Bielsa

15 de marzo de 2011

Poema en castellano-aragonés

Agüica alta

Yo sueño con falsas perdidas.
Amoroseo recuerdos mientras soles
muy lentos avanzan, radiendo
los suelos sin tiempo.

Yo espero en tardadas
muy largas la venida
de gatas ya muertas; aquí s'adormiban
entre pingos viejos, cerquica del cielo;
cantaba un pajàro, soñando, sus sueños;
sus nanas bonicas cantaba bajico,
en Silencio.

Yo espero,
cuando las llovidas
mi corazón arrujian con sus dedos,
cuando un oreo fresco de gotas
recorre la soñera de las calles
disiertas, dejando tactos humèdos,
su eco...
que el cierzo,
chupido, me traiga de lejos
caras y perfumes, mis amores viejos.
Mi hortal está siempre sospirando
_sus sulcos resecos_
por mi agüica alta.

Con falsas perdidas yo sueño.
Amoroseo recuerdos, presencias
de seres que viven en l'alma.
Yo espero...
Yo vivo perén en tardadas
muy lentas, muy largas,
amando perén en secreto,
cada día más,
todo lo que amaba,
lo que yo más quiero.

Chuan Chusé Bielsa

14 de febrero de 2011

Sobre pintura y meditazión

Espelunga d'o silenzio

Espelunga d'o silenzio
Chuan Chusé Bielsa (2001)

Espelungas de contemplazión

Ya fa bel tiempo, o tema que predominaba en as mías pinturas yeran as espelungas. Espelungas plenas de silenzio, de susiego, de contemplazión. En reyalidá, son ochetos u artularios ta meditar, ta prebar d’apercazar bella chisleta d’a mar interna de serenidá.

¿Son espelungas reyals? No, ixo ye claro. Nunca no agafé dengún modelo ta pintar-las, ni muito menos teneba en mente, entre que las pintaba, denguna espelunga esistén en dengún puesto d’a Tierra. No son espelungas que pertenexcan a iste mundo. No son chuegos efimeros de luminetas, reflexos, guambras acotolando-sen de contino. Si as mías espelungas pueden ofrexer a begadas un tinglar de brilos u guambras aparenmén fenomenicas, no son que simples recursos d’arte, no buscan achustar-sen de traza coderén a os regles que a presunta reyalidá imposa a tot, u a lo menos no consideran como alazet firme, u definitibo, ixa reyalidá. A begadas, he puesto prener-ne bels escais u retallos como simple punto de partida, como desincusa que enchega la flama d’o prozeso creyatibo, pero nunca ixa reyalidá esterna ye estada punto d’arribada; puedo chugar con os suyos fenomenos, pero deseyarba profundamén que os autenticos zeprens d’a mía creyatibidá y as suyas resultas, as obras, tenesen una primera chustificazión en o mundo d’o esprito.

Cuan pintaba beluna d’as mías espelungas, en bella tardi pleniza de luminaria, azulenca, con o sol dentrando a churros por as amplas finestras d’o estudio, reyalmén s’escolaban libres as oras por un río de silenzio, fluiban calmas en contauto con auguas d’ensuenio, con granizos paisaches interiors, con tierras y mars y disiertos que nunca no esistioron ni esistirán en denguna cheografía. Yera un mundo de contemplazión autentica, sin de mentira, l’acto de pintar yera empliu d’a sinzeridá que atorga berdá a las cosas, y creigo que ixe acto de pintar, ixe noblismo exerzizio d’a pintura, serba ta yo sin dandaleos muito superior, como esperenzia, a la que resultarba d’o feito de besitar cualsiquier espelunga reyal.

¿Ta qué una espelunga marina como paradigma d’a nuestra radiz espiritual? ¿Ta qué ixe enfasis en a meditazión y o silenzio? Ni tan sisquiera poderba dizir reyalmén que as mías espelungas son “marinas”, que en ellas bi ha cantals umedos u auguas... A mar que cuasi siempre s’endebina u aparixe como fundo poderba perfeutamén ser un gran disierto, u o yermo aragonés, ideyalmén infinito, o mío berdadero mundo. As mías espelungas son sobre tot, como ya he socherito, un trasunto d’o silenzio interior. Astí bi ye a bena d’o mío intrés reyal. Iste silenzio prebo de buscar-lo en una mar solenca en meditazión, u en as rocas adormidas en un ambién de paz, u en un orizón de mapas interiors, con isletas, paxaros d’o suenio, plachas primichenias. As mías espelungas son o destino d’un biache que cosa tien a beyer con un biache mundano. Y como ya se dizió son ilocalizables. Anque bien poderban trobar-sen en a Tierra y en Mar d’os Suenios, en una Tierra Berda Soniata, u en Zipango u Catai prexinatos, u en as antigas Islas d’as Espezias, u en os nuestros machicos Pirinés, an perén abitaba o Silenzio, u en a plana infinitamén singular y misteriosa d’os nuestros Monegros, do lo yermo aragonés se torna en mar y simbolo de l’alma aragonesa.

Chuan Chusé Bielsa (2007)

9 de febrero de 2011

Poema en aragonés 21

Cuan ya la Tierra

Y bel día
esta Tierra será parellana
a os suyos chirmans: planetas
ardiens u chelatos
sin vida sofrindo.

A Tierra, inutilmén, vueda,
continará chirando
en os espazios
como Mercurio, muerta,
como Venus, cremata,
como un Marte sin promesas,
como Chupíter, frustrato
sol arrullando a suya rabia,
como un Saturno con polidezas
falsas, como Urano, baruquiando
adormito baxo fredas mantas,
como Neptuno, azulenco pantasma,
como Plutón y o zinto de Kuiper
zarrando a trampa.

Cuan ya la Tierra no siga
que una solenca gavia,
cuan ya os sers sigan libres,
allenos a una inmensa guambra
inmerexita, cuan ya tot viva
defuera d'un forno en royas flamas,
cuan ya cosa no naxca
dende un vientre de punchas y agullas
de materia, cuan ya cosa no creme
en este fuego, allora no bi abrá
ya más dolors ni muertos,
ni ricos ni pobres,
ni esclaus ni amos,
ni reis ni vasallos,
ni chóvens ni viellos,
ni vidas ardendo
en a leña d'o tiempo,
as almas ta cutio vagando
en Silenzio, aguaitando
luen, muito luen, l'antiga nau
infernal de deseyos,
a Tierra disierta rodando
de vez rusién y chelando,
a Tierra chilando
dolors recordando, perén resonando
chilos de terror y angunias sin mida
en cada cantón d'a casa d'o diaple, eternizando
zenisas, glarimas antigas
ta cutio gotiando, gotiando
sobre os campos feitos de mirallos,
sobre os campos dolorosos d'a mentira.

Chuan Chusé Bielsa

2 de febrero de 2011

Poema en aragonés común

Labios d'aquel sol

Esta soledà, este silenzio,
esta airera, esta frior
vienen con olorías
de recuerdos.

Soledà, silenzio...
Aquí as parolas ya no sirven
guaire, no son que ferrunchons
y trastes viellos.

Yerbas salvaches como cabellos
en o viento, amorosiatas
por mans, labios d'aquel sol;
yo vos remero.
Yerbas besatas
por as rayadas de calor
d'o suenio, aquí vos tiengo.

Sí, ya sapemos,
a Tierra s'amortó
ta qui ya no teneba más tiempo,
anque siguió chirando, rodando,
perén rebutita de deseyos,
milenta estrelas orando
sobre os fuegos y os chelos.

Dimpués d'o viache
en o silenzio
aquí alentamos con atras
asperanzas y perfumes nuevos,
aquí entre atras flors
perén aguaitamos atros zielos
sin boiras rusiens,
sin paisaches de lava torturata;
Venus no brila, como un aniello,
cuan o día remata
u va naxendo,
no engaña a suya luminaria.

O sol viello
parexe agora una estrela amortata
entre infinitos negros;
dende un Neptuno azul
yera un puntet de luz que, cuasi ziego,
adiós iba dizindo
clucando güellos muertos.

Agora: atros besos
d'un atro sol
sobre atras yerbas,
un atro aliento
va devantando una atra airera
sobre atros campos en silenzio.
Y veyemos mundos
que ya no son
que un zarpau de polvo en vuelo,
breu fumo;
recuerdos.

Chuan Chusé Bielsa