18 de junio de 2009

Bels poemas curtos

Casetica en o disierto

Disierto en primabera
Foto: Chuan Chusé Bielsa

Dimpués d'a plebida
en os disiertos: a frescor
d'a canta de bel paxaro.

◊ ◊ ◊ ◊ ◊

O silenzio d'os campos
amaga en sulcos una simién
u estrela: a paz que aimamos.

◊ ◊ ◊ ◊ ◊

Qué irreyal agora
tot ixo que no apunta
enta lo eterno.

Chuan Chusé Bielsa

14 de junio de 2009

Os míos bersos son femeninos

Fada d'oro - Pintura a l'olio de Chuan Chusé Bielsa

Fada d'oro
Olio de Chuan Chusé Bielsa a la benda

Os míos bersos
son femeninos.
Cada parola i tien
o suyo perfume de muller.
O suyo caminar
a o largo d'o poema
ye femenino,
s'albandona en o ritmo de l'augua.

Os míos bersos
tienen os labios pintatos
y rechuman estrelas
rosatas
(en ubrirse-sen esbeilan
un rictus de frescor secsuata).

Quererban tener
gotas de seduzión en as ninetas,
as zellas enmarcando retallatas,
cadaguna d'ellas,
o coloriato zerclo d'a machia.

Buscan
unas mans con aimo
y parar a meyas
una mesa,
un mantel a cuadros,
calor y asperanzas.

Chuan Chusé Bielsa

• O poema Os míos bersos son femeninos se publicó con anterioridà en 1994 en o libro editato por Publicazions d'o Consello d'a Fabla Aragonesa que replega os treballos premiatos en o II Premio Literario "Billa de Sietemo". Ista poesía forma parti d'o treballo "A frescor en a penumbra".

12 de junio de 2009

Nau enta galacsias

Chisla d'o paradiso - Pintura de Chuan Chusé Bielsa

Chisla d'o paradiso

Pintura a l'olio de Chuan Chusé Bielsa.
Obra bendita.

Güellos en l'uniberso,
doratos, profundismos
mars d'estrelas.

Busco los tuyos güellos
con a mía nau plena
de silenzios.
He feito silenzio,
biacho en silenzio
enta galacsias d'amor claro.

Qué luen y qué zerqueta
o país mío,
en a distanzia d'a tuya ausenzia
y en a luz que suenia
en os tuyos güellos altizos,
y que en a nuei eterna
son constelazions
iluminando a mía nau
silenziosa
como un alba.

Chuan Chusé Bielsa

23 de mayo de 2009

Una fita istorica

Miembros d'a coordinadora Aragón ye trilingüe

Miembros d'a coordinadora
"Aragón ye trilingüe / Aragó és trilingüe / Aragón es trilingüe"

O suyo treballo fizo posible una manifestazión istorica

Güe se cumple una semana d'a manifestazión en fabor d'as tres luengas d'Aragón. Manifestazion, sin garra duda, istorica; por primera begada un buen puyal de ziudadanos, más de milenta, espresoron en a carrera esplizitamén a suya reibindicazión d'un Aragón do as luengas propias y os suyos fablans tiengan os dreitos que lis pertocan.

O gran esito d'a manifestazión cal atorgar-lo a la coordinadora "Aragón ye trilingüe", a o suyo gran treballo prebio de muitos meses. No ye guaire fázil arroclar a entidaz y personas probeniens de diferens orientazions de toda mena en o mundo de l'aragonés y d'o catalán d'Aragón. Iste gran merito lo tien esclusibamén a coordinadora, que prezisamén perén ha actuato con dedicazión y umildà, sin protagonismos bofos.

Muito nos calen personas, como as que son en a coordinadora (Marco Antonio Joven, Mario Sasot...), que achunten esfuerzos e ideyas en a luita por as reibindicazions lingüisticas en Aragón. Solamén d'ista traza las nuestras luengas tienen un esdebenidero, aunindo fuerzas; d'ista traza tot ye posible, tot se puede fer. Si planteyamos reibindicazions desaunitos, mesmo con una ipotetica lei de luengas, o futuro ye fosco.

Sin duda, a coordinadora ha aconseguito, a trabiés d'a manifestazión, que a soziedà aragonesa en cheneral y os politicos d'Aragón en particular paren cuenta en un tema que cal que siga resuelto d'una begada: os dreitos d'os fablans d'as luengas propias d'Aragón, o reconoximiento y a protezión d'o nuestro patrimonio lingüistico, que ye de toz sin esclusión. A situazión churidica d'as luengas bernaclas d'Aragón ye insustenible. Cal que a Constituzión, o Estatuto y, tot simplamén, os dreitos umanos sigan respetatos con a millor d'as boluntaz, con feitos.

En Aragón muitos mils de ziudadanos que charran as luengas bernaclas no tienen os dreitos lingüisticos que tien cualsiquier persona en cualsiquier atro país zibilizato. ¿Por qué iste aparén disprezio ofizial en Aragón enta o suyo patrimonio lingüistico? ¿Ye que se quiere que poquet a poquet desaparixca? ¿Ye que iste gran erenzio no ye uno d'os nuestros tresoros más grans? ¿Por qué dende as instituzions comunitarias y mesmo dende a Unesco s'insta a que se protechan istas luengas y tot y asinas en a nuestra tierra no se i fa guaire cosa por parti d'os organismos competens?

Fa bel tiempo, fer una manifestazión que reclamase os dreitos que en chustizia pertocan a os fablans, una manifestazión en traza y multitudinaria, yera una mena de suenio. Grazias a la coordinadora "Aragón trilingüe" y á chens d'Aragón que aiman as nuestras luengas ixe suenio ye estato posible, s'ha tornato en feitos concretos: una primera gran manifestazión empentata por toz. Ixe ye un camín muito bueno. Ixe ye o camín que nos cal. O camín d'a unidà, d'a dignidà y d'o entendimiento. Indo por ixe camín o futuro ye un futuro ubierto, l'asperanza una reyalidà de güe.

Una informazión más ampla sobre a manifestazión a fabor d'a igualdà d'as tres luengas puede trobar-se en o blog d'uno d'os miembros d'a coordinadora, Marco Antonio Joven:
estricalla.blogspot.com - Breu cronica d'a manifestazión por a igualdá d'as tres Luengas d'Aragón.
Tamién i trobarás binclos enta muitos meyos de comunicazión que se fizon eco d'as nuestras reibindicazions.

Chuan Chusé Bielsa

20 de mayo de 2009

Infinito inte

Inozenzia

Inozenzia
Olio de Chuan Chusé Bielsa

En reinos de falsas
viven gatas sin tiempo,
y soldaus de fantasía,
y cantas de pajàros y musìcas
d'otros mundos _coloriaus planetas_,
luminarias y estrellicas
en universos que perén sueñan.
En falsas del cielo
viven monchones que acarician
soles de tardada
a bonico, viven pagìnas
de libros que el cierzo
va pasando _manos frías_
bien rapìdo,
u cualque poeta
aturau en el tiempo
tamién _como las gatas_
va mirando mapas
de países que no esisten;
atalayas de silencio, calma
en infinito inte.

Chuan Chusé Bielsa

• Infinito inte ye un poema escrito en castellano-aragonés, modalidá lingüistica propia de bellas redoladas y comarcas d'Aragón, entre atras d'Andorra-Sierra d'Arcos y de buena parti d'o Baxo Aragón Istorico.

19 de mayo de 2009

Solenco varellico

Almendrera

Almendrera
Foto: Chuan Chusé Bielsa

Solenco varellico:
pa' jabalines y pajàros
un paraíso.

◊ ◊ ◊ ◊ ◊

Pa' tastar azul, rumero y miel:
ventanica de par en par
cara las sierras de Tergüel.

◊ ◊ ◊ ◊ ◊

Como las oliveras
muertas, resequidas,
que en marchar el sol
aguaitan mares royiscas
cada día, asinas yo.

◊ ◊ ◊ ◊ ◊

¡Cómo van cáindo, a bonico,
bolismas de nieve
en tardadas de l'alma
tristachas, blanquiando caminos,
enrunando deseos y tacas!
El día se muere:
humèdo calivo
en fogaril d'albas.

◊ ◊ ◊ ◊ ◊

Olvidau viñero,
jarmientos resecos.
Vendema el poeta
sus ugas de sueños.

◊ ◊ ◊ ◊ ◊

Ababoles:
barquicos royos
bandiándosen
en la mar verde,
corazones.

◊ ◊ ◊ ◊ ◊

L'aire en los disiertos:
aladro labrando
el Silencio.

Chuan Chusé Bielsa

- Correspondenzias de bellas bozes:
• varello s. m. : barella (aragonés común); vallejo, vaguada (cast.).
• jabalín s. m. : chabalín (aragonés común); jabalí (cast.).