28 de septiembre de 2010

Poema en aragonés común

Almendreras - Foto de Chuan Ch. Bielsa

Almendreras dimpués d'as plevidas
Foto: Chuan Chusé Bielsa

Ofrenda de fruitos d'agüerro

Poquet a poquet
se va asentando a sabor
de l'agüerro.
Poquet a poquet van marchando
as luminarias d'o verano
(no fa guaire os nuestros güellos
yeran ferius por resolinas).

Yayo, os fruitos d'os campos
que treballés van madurando:
ugas en o viñero d'os agüelos;
figas en os ribazos
amagaus, asolanaus, secretos;
almendras que ya han ubierto
as suyas pelletas d'esmeralda;
royas manzanetas;
perfumaus bembrillos amariellos;
tovos tresoros brilando
en verchels y güertos.

As venas d'a sagrada
Tierra fan donazión, a la fin,
d'os suyos días como ofrenda:
todas as dolors,
toz os goyos, toz os sols,
sequeras, tronadas, dorondons,
todas as plevias,
todas as rosadas,
todas as calladas
orazions d'os labradors
s'han tornau en fruito,
en soliada augua madura, sublimada.

Yayo, qué bonicos agora
os campos tuyos en iste agüerro
que ye crexendo;
aguaita o miraglo naxendo.
Sobre ista plenitù
aquí ye lo que yo tamién t'ofrexco
como un atro fruito d'iste tiempo:
o ricuerdo mío, as parolas
tuyas que aimés y que yo
contino aimando, charrando
encara en o silenzio,
as parolas que son o sagrau canto
d'iste Aragón nuestro;
¿sientes yayo dende o zielo?,
agora l'airera lo ye cantando
entre as fuellas que dende alto
nos van dixando, sobre os campos viellos
que pisés, que voi pisando.

Y una rameta d'olivera
tamién te dixo
sobre a mesa d'o tuyo corazón,
una rameta a rebutir de redondetas
perlas verdas, que no fa guaire
no yeran que cadillo; son olivetas
d'o zaguero impelte que plantés;
ya crexió, se fizo gran.

Yayo, aquí te dixo uei
un zarpau d'a tierra
que yo aimo, que tu aimés,
aquí te dixo, zanzero,
l'amor mío,
aquí sobre os sulcos
d'os agüerros continaré vivindo
encara un tiempo breu,
güellando con güellos que no son míos,
güellando con os güellos que me dixés,
claros como zielos azulizos,
dica que nos trobemos ya ta cutio
en os mundos más altizos,
ta aimar perén,
chuntos, sobre os campos perén vivos,
siempre bonicos,
eternamén proclamando primaveras.

Chuan Chusé Bielsa

18 de septiembre de 2010

Poesía en castellano-aragonés

Hoy l'airera ha escobau la falsa

Hoy l'airera ha escobau la falsa.
Voladas d'aire bandiaban el pasau:
¡qué Silencio esta tardada!

Yo no lloraba; abiertas, friícas,
las ventanas aparaban
l'aire chupido de lagrìmas.
Churriaban, s'esbarizaban
rabaños de goticas;
gotas, gotas en l'alma càiban
y no aturaban.

La falsa ya había dejau
sus bofas esperanzas
como un hortal que s'ha ayermau;
s'ha aunido con la perfumada
poesía de los cielos: azulencas olores
d'espligos besaus por rujiadas
d'otros mundos en sus noches
sin espejos.

Hoy no hay cantas
de pajàros en tejaus royencos.

L'airera ha lavau este mundo chiquitico.
Remató el verano de los sueños.
Han fuido las colores
d'oro que en reinar el sol
rebutiban d'ilusiones los caminos,
los deseos.

Marcharon las añadas:
sólo quedó aquí la soledá.
Lo que a cada inte vantabàmos,
l'airera dispués
a cada inte iba vulcando.
Marcharon todos a bonico
_agüelos, niñicos,
los papas, amigos, gaticos_,
marchó toda cosica
con el tiempo;
a la fin, fuimos
armitaños viviendo en los disiertos.

Llegó el siñor Silencio:
perén va buscando logateros
pa' su altisma falsa de misterios.

Chuan Chusé Bielsa

14 de agosto de 2010

Poesía

O viache d'o poeta

O poeta escribe poemas
porque se fizo un machico
vueito en o suyo mundo,
porque se xublidó d'el mesmo,
porque se capuzó en a mar
d'a no-cosa, sobre o lusco.

Desaparexió en un inte
que parixeba eterno,
dixó d'esistir, escribió
un Poema; lo mesmo
fa lo día cuan ba naxendo
dende a nuei: ye l'alba.

Dimpués d'a no-esistenzia
naxión as luminarias.

O poeta morió
ta que naxese a Poesía.

Si o poeta no morise,
sin a suya umildà,
dengún poema naxería,
a más funda polideza
ta cutio amagada quedaría,
allora, en as lexanas selvas
d'un misterioso planeta:
a Vida.

Pero lo poeta marchó
con as alforchas vueitas,
se dixó ir como navata
sobre o río más altizo
enta la más bonica mar,
enta l'unico país que verdaderamén esiste.
O poeta tot lo dixó aquí,
albandonó as cosetas suyas, materials,
sobre ista Tierra
buscando atros tresoros;
dende a no-cosa rechirando
columbró a la fin as plachas d'a mesma eternidà,
do perén alientan vírchens os misterios
ta qui busca morindo, sin buscar.

O poeta trobó gotetas d'oro
en a nuestra interna, xublidada
espelunga de Silenzio,
diamantinas cataratas,
saltos de frescors sobre l'aurora,
auguas en o esprito más que claras, goyos
que ban crexendo sobre l'alma
y que nunca no engañan
ni rematan.

O poeta tornó, nos ufrió
a suya cullita d'asperanzas,
luz d'amor, paz soniada,
zaicas ta calmar a sete y a tristura
d'os yermos en ista escura
Tierra de materia, perén en busca
de Poesía, sagrada danza.

Chuan Chusé Bielsa

29 de junio de 2010

Poema en aragonés

Chardín d'a vida

¿Cómo serán
as roseras zelestes?

Infinita luz, tu que esistes
sin dolor en o chardín
sin taca, debuxa
rosas altas, verdaderas.

¿Cómo serán as plevias
dillá d'istas plevias?
¿Cómo as auguas sonarán,
danzando, sobre as carreras
y os campos en silenzio?
¿Cómo serán
os praus más frescos?
¿Cómo los altos mons
irán puyando
enta atros zielos?
¿Cómo cantarán, rezando,
los paxaros en as selvas?

¿Cómo será vivir
en un vivir d'o corazón?
¿Cómo será
tot lo verdadero?

¿Cómo será un Dios bueno
que aime como un pai?
No te trobemos sobre a Tierra,
Amor, ¿dó yeras?

Trobemos a materia aquí;
yera un mal dios:
benefiziaba a os malos
y castigaba a os buenos.

¿Cómo serán os campos
sin de buegas,
os orizons sin d'escarnio,
cómo será una plena libertà,
os sers sin sofrimiento?

¿Cómo será
caminar por os camins
sin más tristezas,
dillá de tot engaño?

¿Cómo serán os ríos
d'os días sin glarimas,
cómo serán as mars
sin más naufrachios?

...

Dios bueno:
¿cómo será la luminaria
d'o tuyo paradiso
ta os ziegos, ta os pobres,
ta os que no troboron asperanza
en istos fornos de fuego?

¿Cómo será la poesía
en una divina falsa
en a que o tiempo
siga eterno y o goyo naxca
dende dentro,
en a que a fantasía,
en luz machica de tardada,
chugue sin deseyos?

¿Cómo serán as almas
en flor sin más cheladas?

¿Cómo s'irán apagando los falsos
universos, as estrelas falsas,
cuan a gran Parola de l'amor
siga prenunziata,
cuan amanexca una inmensa
compasión, cuan se desveile
en una buena vía
toda la confianza,
cuan ya siga venzita
toda muerte?

Aguaita os mundos: no son
que bochigas de matazía
tristas, desinflatas;
os chilos de dolor d'as pobras bestias
plenoron perén istos infiernos
a l'alba u morindo lo día.

As roseras, pansas as rosas,
ya no son bonicas;
rosas sin edén sobre ista Tierra.
¡Ó viene, viene luego,
Amor,
chardín d'a vida!

Chuan Chusé Bielsa

23 de junio de 2010

Poesía en aragonés común 22

Spiritual Jazz Band

Uei,
a la tardada,
sesión de jazz unica,
con dentrada libre y gratuita:
a bisa
autuará tocando lo piano
d'as espigas.
Acompañando
en a musica,
bella cardelina
y o Silenzio infinito.
Aguardamos a vesita,
si Dios quiere,
d'a sagrada Poesía
sobre os trigos.
No i faltez,
tos i asperamos,
amigas,
amigos.

Chuan Chusé Bielsa

21 de junio de 2010

Poesía en aragonés común 21

A nuestra mar

Ista ye a nuestra mar:
espigas
que o zierzo va bandiando,
olas amarillas
que a bonico van besando
costas plenizas d'ababols,
margüeños que son islas.

Y allá, mar adentro,
en una linia ultima d'orizón,
cuasi perdida,
va navegando a la deriva
a nau d'os nuestros suenios
(o nuestro nino, a nuestra choventù),
cuasi ya en a buega d'o xublido.

Y rapidos van volando, chilando,
falzinos sobre a vida,
sobre os trigos,
y tot ya va anunziando a o segador
_falz compasiva_
que replegará las gaviellas d'a cullita.
¡Ó granero en luz en a divina
casa, ó gran mar
d'a eternidà, chardín zeleste!

Chuan Chusé Bielsa