3 de noviembre de 2021

E QUÉ MILLOR QUE ISTA LENGUA

Zaguera luz
Foto: Chuan Chusé Bielsa

E QUÉ MILLOR QUE ISTA LENGUA

E qué millor que
ista lengua
ta escribir difuera d'o mundo.

Podez clamar-la como queraz,
podez dizir mesmo
que no ye aragonés.

Pero ista lengua que leyez
ye a mía lengua,
me'n enamoré de mesache
e aquí me tenez encara,
escribindo con as parolas suyas,
a o canto d'o suyo fogaril, fendo danze
con os ritmos d'a libertá,
fidel a aquel amor.

E qué millor
ta evitar a maldá que en iste mundo
crexe a cada inte que ista lengua mía,
e qué millor
ta salir-me-ne de tanta dolor
como crexe en a mentira,
e qué millor ta puyar
como paxaro enta l'árbol
d'o corazón
que ista lengua mía,
e no quiero que tienga ni dica
nombre, e prefiero mesmo
que no crexca en ixe mundo putrefauto,
cosa me se da si os míos versos
fan niedo sólo aquí en o peito.

Yo canto como libre au en o zielo
e canto solo e sólo
ta la mía aimada, si güellaz
as feridas que cubren tota l'alma
e a pelleta d'os míos días,
replecarez de qué fablo, tanta
dolor acubillo afuera, adentro,
que ya soi veire pleno de Silenzio
e soi güesos ta ista Tierra
e cosa aquí no aspero
sino ye remerar amors en alto
dillá d'iste universo, a mía chera
zenisa ye en o chelo.

E qué lengua millor, millor que ista
ta fuyir ya d'iste chuego,
ta no tornar-bi nunca, ta fer
o posible e o imposible
ta no veyer más istos infiernos,
qué lengua millor que ista,
viva, viva, perén viva,
ta ir-me-ne luen, luen, ta do yo quiero,
ta do lo mío amor abita.

© Chuan Chusé Bielsa


- Versión en castellano:

Y QUÉ LENGUA MEJOR QUE ESTA

Y qué mejor que
esta lengua
para escribir fuera del mundo.

Podéis llamarla como queráis,
podéis decir incluso
que no es aragonés.

Pero esta lengua que leéis
es mi lengua,
de ella me enamoré cuando muchacho
y aquí estoy todavía,
escribiendo con palabras suyas,
junto a su hogar, danzando
con los ritmos de la libertad,
fiel a aquel amor.

Y qué mejor
para evitar la maldad que en este mundo
crece a cada instante que esta lengua mía,
y qué mejor
para salir de este dolor
que crece en la mentira,
y qué mejor para subir
como pájaro al árbol
del corazón
que esta lengua mía,
y no quiero que tenga ni hasta nombre
e incluso prefiero
que no crezca en mundos putrefactos,
nada importa si los versos
sólo en el pecho anidan.

Canto como libre ave en el cielo
y canto solo y sólo
para mi amada, si miráis
las heridas que cubren toda el alma
y la piel de mis días,
comprenderéis de qué hablo, tanto
dolor acojo afuera, adentro,
que ya soy vaso lleno de Silencio
y huesos soy para esta Tierra
y nada aquí ya espero
sino es recordar amores en lo alto
más allá de este universo, mi hoguera
ceniza es en el hielo.

Y qué lengua mejor, mejor que esta
para huir ya de este juego
y no volver ya nunca, hacer
lo posible y lo imposible
para no regresar a estos infiernos,
qué lengua mejor que esta,
viva, viva, siempre viva,
para irme lejos, lejos, allá donde deseo,
donde mi amor habita.

© Chuan Chusé Bielsa

27 de octubre de 2021

Poema en aragonés: VIVIR EN O YERMO

VIVIR EN O YERMO

También en o yermo
se puede vivir.

No bi ha deseyos.

Tot o que yo quiero
se troba en o zielo,
o polvo amariello
e l'oro que aimo
se troba en camins,
astí yo me siento
como en casa mía,
os mundos que matan
no bi son astí,
cuasi sin diners se i puede vivir,
libre poesía i puedes minchar,
i puedes minchar mesmo libertá,
ugas d'os disiertos
millors son que o vino, figueras
sin amo crexen amagatas,
o sol vas besando
por sasos, en veires de plata
tu bebes estrelas
dimpués d'ixos luscos
que aimas, que cantas
en versos, que pintas con l'alma
en silenzio cuan dengún t'aguaita.

Feliz en os yermos,
salvaches os intes d'a vida
e güellar entalto ta l'Enamorata,
ixo tu deseyas, cautivar
ortals con güelladas suyas,
marchar ta do diga,
besar-la e aimar-la
de nuei e de diya,
con diners que alzas
en o corazón
tiens prou ta casar-te con ella
e vivir ta cutio en a casetica
que bien dentro amagas,
e l'alzas o puesto
que dengún no aimó,
l'amor refusato d'o mundo
ta ella lo emplegas,
d'a tuya tristura, ella en fa alegría,
d'os tuyos fracasos, ella
en fa luz pura e tu te'n oblidas;
paradiso en alto.

© Chuan Chusé Bielsa

21 de octubre de 2021

Poema en aragonés: PAISACHES-PARADISOS D'A NINEZA

PAISACHES-PARADISOS D'A NINEZA

Me calen
paisaches polidismos ta vivir,
Poesía que se tornó camins,
mons e disiertos, azuls e aires
blosos como un zielo primichenio
allá en a machia d'a nineza.

Me calen
caseticas do vivir solenco
adedicando-me a orar en o silenzio.

Me cal
remerar a os que m'aimón
e m'asperan en o zielo.

Me cal un mundo
que ya no esiste; yo no quiero iste mundo
fiero, pleno
de paisaches estricallatos, pleno
de parolas omochenias,
fuyita la inozenzia,
sin sagratas contemplazions,
pleno de priesas, roídos e zimento.

Me calen libros
con olors a nineza, viellos,
con testura de falsas de terneza (paisaches
encara de luz), me capuzo
en a mar d'a leutura
como cuan dondeo vagabundo por os yermos.

Me cal pensar (e ye lo dreiturero)
en o mío Amor, adedicar-le a mía vida
zenzera, alexar-me
d'iste mundo sin sentito,
e pasarba firmes fambres,
setes, fredos e desprezios
ta seguir a mía endreza, e no importa guaire
si ixe mundo no m'achunta ni m'aprezia,
bien caldrá que el lo faiga,
yo tampó no lo quiero.

Me calen
os paisaches que me cuacan
e que ista zivilizazión esboldrega,
que ista zivilizazión sin dengún esdevenidero
amorta a cada inte.

Me calen os míos
paisaches-paradisos d'a nineza.

© Chuan Chusé Bielsa


- Versión en castellano:

PAISAJES-PARAÍSOS DE LA INFANCIA

Necesito
paisajes hermosísimos para vivir,
Poesía que se volvió caminos,
montes y desiertos, azules y aires
puros como un cielo primigenio
allá en la magia de la infancia.

Necesito
caseticas para vivir solitario
dedicándome a orar en el silencio.

Necesito
recordar a aquellos que me amaron
y me esperan en el cielo.

Necesito un mundo
que ya no existe; yo no quiero este mundo
feo, lleno
de paisajes destruidos, lleno
de palabras homogéneas,
huida la inocencia,
sin sagradas contemplaciones,
lleno de prisas, ruidos y cemento.

Necesito libros
con olores a infancia, viejos, con textura
de desvanes tiernos (paisajes
todavía de luz), me sumerjo
en el mar de la lectura
como cuando ando vagabundo por los yermos.

Necesito (y es lo justo)
pensar en mi Amor, dedicarle mi vida
entera, alejarme
de este mundo sin sentido,
y pasaría hambres,
sedes, fríos y desprecios
para seguir mi rumbo, y no importa
si ese mundo me ladea o no me aprecia,
necesario es que él lo haga,
yo tampoco lo quiero.

Necesito
los paisajes que venero
y que esta civilización quiebra,
que esta civilización sin ningún futuro
a cada instante mata.

Necesito
mis paisajes-paraísos de la infancia.

© Chuan Chusé Bielsa

16 de octubre de 2021

NAXIÉ TA DESPEDIR-ME DE CONTINO

NAXIÉ TA DESPEDIR-ME DE CONTINO

Naxié yo
ta despedir-me d'iste mundo:

dizir adiós a os mons
mientres los aimo e los aguaito,
dizir
adiós a os pocos sers aimatos
(más preziosos son que tot l'oro,
e infinitamén más escasos),
adiós a os camins por os que leyeba
entalto e soniaba con poesía.

Atros naxen ta continar aquí
durante tanto tiempo, chugar
con guambras e aimar o que no esiste,
enamorar-se
de miraches que brollan d'a no-cosa,
deseyar aquí vivir de traza indefinita.

Pero yo
naxié ta marchar-me mientres
tocaba cada flama d'ista Tierra,
en aimar cualque cosa
en l'inte zenisa se tornaba,
aquí venié ta sufrir como los seleutos
sufridors, perén a vida me diziba:

d'aquí no tastes ni o reflexo
d'ixo que no ye más que mentira,
aquí no has de permanexer con l'alma
ni un siñalín de tiempo, polvo e sarrín
será o que i semella oro,
veniés ta fer l'ultimo viache, ir-te-ne
a cada inte ye doncas o tresoro,
si aimés mons en o zielo,
disiertos como aimadas,
camins amariellos que parexeban
libertá enta l'azul,
si aimés a ixos pocos sers que a tu t'aimón,
estió ta trobar-lo tot más polito encara
allá en os altos, no pas aquí,
nunca, nunca aquí, en ista
falsa creyazión,
repleca a la fin que a verdá
se troba en tu, do vive l'amor
e nunca no s'amorta,
aquí veniés ta despedir-te d'a no-cosa.

© Chuan Chusé Bielsa


- Versión en castellano:

NACÍ PARA DESPEDIRME DE CONTINUO

Nací yo
para despedirme de este mundo:

decir adiós a las montañas
mientras las amo y las contemplo,
decir
adiós a los pocos seres amados
(más preciosos son que todo el oro,
e infinitamente más escasos),
adiós a los caminos por los que leía
hacia lo alto y soñaba con poesía.

Otros nacen para seguir aquí
durante tanto tiempo, jugar
con sombras y amar lo que no existe,
enamorarse
de espejismos que surgen de la nada,
querer vivir aquí de forma indefinida.

Pero yo
nací para marcharme mientras
tocaba cada llama de esta Tierra,
al amar algo
al instante ceniza era lo amado,
aquí vine a sufrir como los selectos
sufridores, la vida me decía:

de aquí no toques ni el reflejo
de aquello que no es más que mentira,
aquí no has de quedarte con el alma
ni un minuto, serrín o polvo
será lo que creíste oro,
viniste para el último viaje, marcharte
es tu tesoro,
si amaste montañas en el cielo,
desiertos como amadas,
caminos amarillos que semejaban
libertad hacia el azul,
si amaste a esos pocos seres que te amaron,
fue para encontrarlo todo
más hermoso aún
allá en los altos, pero no aquí,
nunca, nunca aquí, en esta
falsa creación,
comprende al fin que la verdad
se encuentra solo en ti,
donde vive el amor y nunca acaba,
viniste aquí para despedirte de la nada.

© Chuan Chusé Bielsa

11 de octubre de 2021

Poema en aragonés: TOTA LA RESTA ENRUNAS

Flors a o canto d'o camín
Foto: Chuan Chusé Bielsa

TOTA LA RESTA ENRUNAS

Qué tristes e solencos
os camins
si tu no viens.

Si tu no viens, millor
serba que desaparexesen.
Yo ta cosa los quiero,
en os camins a dengún no aspero
sino ye a tu.

Muito me trobé por os camins
d'a vida
e tot remató en dolor.

Pero viene tu, amor,
e que dengún más vienga.

Dimpués d'as añadas
tot o que vivié s'afogó en un puzo.

Si pleve, que vienga la tuya augua,
si fa sol, que sólo tu m'amorosees
cuan m'acueste
por cualsiquier puesto perdito,
sobre o polvo u entre as yerbas perfumatas.

Solamén a tu t'aimo.

Ta que sirve una casa
si tu no bi yes,
ta qué as parolas sirven
si de tu no fablan,
ta qué cal iste día
si tu no lo imples,
ta qué o sol se vanta
si tu no amanexes.

O tiempo escachó
tot
o que vanté con as mans ziegas;
ya no en remane cosa,
os universos
no son que miraches si tu no los güellas.

Qué triste ye
trobar a belún por os camins
con a güellada fosca-fosca,
qué dolors, qué soledaz
en o peito portiará, adioses fredos-fredos,
quí aspera aquí bel sonriso
verdadero.

Pero viene tu, amor mío,
e sentiré o goyo que teneba cuan yera nino:
sols e plevidas, boiras e aireras,
cardelinas,
mans a o canto de fogarils teneban
bel purnallo d'o tuyo corazón.

S'afogó en un puzo,
a o cabo d'una vida.
ixo do tu ya no ardebas.

S'afogón os falsos mundos.

Tu e yo, mans chuntas,
quedamos, e solamén t'aimar-nos.

Tota la resta enrunas.

© Chuan Chusé Bielsa


- Versión en castellano:

TODO LO DEMÁS, CENIZAS

Qué tristes y solitarios
los caminos
si tú no vienes.

Si tú no vienes, mejor
sería que desapareciesen.
Yo para qué los quiero,
en los caminos a nadie espero
sino es a ti.

Mucho me encontré por los caminos
de la vida
y todo acabó en dolor.

Pero ven tú, amor,
y que nadie más venga.

Después de los años
todo lo que viví se hundió en un pozo.

Si llueve, que venga tu agua,
si hace sol, que solo tú me acaricies
cuando me acueste
en algún lugar perdido,
sobre el polvo o entre yerbas perfumadas.

Sólo a ti te amo.

Para qué sirve una casa
si tú no la habitas,
para qué las palabras sirven
si de ti no hablan,
para qué este día es necesario
si tú no lo llenas,
para qué el sol se levanta
si tú no amaneces.

El tiempo derrumbó
todo
lo que levanté con manos ciegas
y ya no queda nada,
los universos
son espejismos si tú no los contemplas.

Qué triste es
encontrar a alguno en los caminos
con la mirada hosca-hosca,
qué dolores, qué soledades
en el pecho llevará, adioses fríos-fríos,
quién espera aquí algún cariño
verdadero.

Pero ven tú, amor mío,
y sentiré el gozo que tenía cuando era niño:
soles y lluvias, boiras y aireras,
cardelinas,
manos junto a fogariles tenían
alguna chispa de tu corazón.

Se ahogó en un pozo,
al final de la vida.
aquello donde tú no ardías.

Se ahogaron mundos falsos.

Tú y yo, manos juntas,
quedamos, y sólo para amarnos.

Todo lo demás, cenizas.

© Chuan Chusé Bielsa

8 de octubre de 2021

Poema en aragonés: CAMÍN DO CAMINAS

CAMÍN DO CAMINAS

Poderba
aber vivito como una piedra
a o canto
d'o tuyo camín.

Como un árbol
en o tuyo chardín.

Poderba aber muerto
en tu
e luego en tu vivir.

Poderba aber soniato
que con tu viachaba,
feliz.

Poderba
aber cautivato l'ortal
d'a tuya radiz.

Cualsiquier
cosa poderba aber feito,
menos o morir
d'ixa vida mía.

Conoxié ixe infierno
de no estar con tu,
cautivé una luz
que en naxer moriba,
querendo plegar
do tu no esistibas,
querendo ser yo
do tu nunca brilas.

De nuei m'asperabas
e m'espiguardaba
fol por mil batallas;
l'alma ta tu irba
si ta tu volase,
si ya no marchase
enta más mentiras.

Naxió l'alma mía,
no soi que o que quieras:
güerto que cautivas,
árbol que iluminas,
piedra do t'asientas,
camín do caminas,
amor que en tu alienta,
danze que rechita
por ixas altarias.

Día de miraglos, volando as güelladas.

© Chuan Chusé Bielsa