19 de enero de 2014

Poema en castellano-aragonés 26

Camín d'as estrelas
Pintura a l'olio de Chuan Chusé Bielsa

MI PATRIA ES L'AMOR

Mi patria son caminos
donde la cansera
s'atura y reposa.

Mi patria son disiertos
donde algo nos charra
y nos dice lo que somos dentro.

Mi patria son caseticas
que àun se vantan,
viejas, en el tiempo.

Mi patria son varellos
donde el poeta,
enamorau, aguaita versos.

Mi patria son roseras
d'un olvidau güerto
con rosas de sueños.

Mi patria son cielos
coloriaus de flores,
juguesca de boiras y soles.

Mi patria son pajàros
cantando oraciones
en l'aire azulenco.

Mi patria son seres
que marcharon lejos,
dejando clarores d'amores.

Mi patria son voces
de tierras que en l'alma
aladran aquellos que se fueron.

Mi patria son silencios
de poeta; los soles
royos, marchando, nos besan.

Mi patria es l'eterno
femenino, mujer
que perén, bonica, amorosea.

Mi patria es la Tierra
toda, todo l'universo,
mi patria es la vida.

Mi patria es l'amor
que al cabo nos queda,
la casa, la patria de la poesía.

Chuan Chusé Bielsa

15 de enero de 2014

Plebia en o paradiso

L'ausenzia
Biella pintura a l'olio de Chuan Chusé Bielsa

PLEBIA EN O PARADISO

Güe pensaba
en altras bidas perditas.

Caminaba con a plebia
por os camins d'os yayos.

Me beyeba en altras casas,
combibindo con aquella mesacha,
tal begata, que aimé tanto
en a chobentú más lexana,
agafando-la d'a mano,
paseyando por as abenitas.

Me beyeba a yo mesmo
abendo feito altras trigas
en a bida. Un yo más perfecto,
sin tantas erradas u feritas.

A plebia, chunto a yo, qué trista
parexeba mullando a mía bida.
E pretó a pleber de firme:
as auguas, a calders sobre yo
cayeban frías.

¡Ai, qué pobre, qué pobre yes,
tot cubierto de bardo, chupito,
e ya cuasi rematando los tuyos días!

A plebia cayeba e no aturaba,
yo poderba dizir que iba sentindo
a bonico, a bonico,
cómo l'augua fablaba:
amigo, yo isto te digo:
yo d'o zielo biengo, yo marcho
enta os altos e no paro
cuenta d'as cosas d'abaxo.
Yo me zentro en ixo
que ye o zentro mío
cuan caigo u cuan me debanto,
ya siga chisleta, a basa u o río;
sin pausa boi chugando
en boiras que dan saltos
e arriguen como ninos,
parex que ya son cansos
e perén reblincan, cantando.

Güe marchaba tristacho
por os camins d'os yayos,
tot mullato e pleno de bardo,
tot pleno de cansera;
en un inte
tot lo ese dato
por marchar entalto
e asinas os camins erratos
que no aturan d'estar acusando
dexar-los callatos,
tot feito paxaro e bolando
enta do no esistan años,
enta do esistan amors
sin engaños.

A plebia a o costato
a bonico, a bonico,
seguiba fablando,
a yo e a la tierra regando:
amigo, güella enta yo,
yo d'a diosa biengo,
yo enta la diosa marcho,
yo me zentro en ixo
que esiste cuan callo,
yo cosa no tiengo, si alcaso
a fuen d'os miraglos,
totas as altras cosetas, te digo,
son auguas d'o zielo,
son o mesmo amor
que a l'amor ye aimando.
Pobracho, no sigas tristacho.
Si güellas entalto ya yes o más rico
e res no te manca, ya has dexato
toz os unibersos de mirallos,
si güellas entalto, perén,
ya yes o infinito,
ya has arribato a la radiz
de l'árbol d'o paradiso,
a o zentro d'o corazón.

Chuan Chusé Bielsa

9 de enero de 2014

Luz d'a libertá

Mónica Spear
Muller de bondá

Luz d'a libertá

Adedicato a Mónica Spear, reina de bondá

Cuan tot parex
que remata...

aspera un inte,
encara bi ha asperanza.

Encara queda tot;
o zielo nos clama.

Aquí abaxo, tot ye e no ye
a o mesmo tiempo.

Pero aspera, agafa
a luminaria que aima.

Cuan no tenemos cosa
ya somos a diosa.

Cuan tot ye perdito
naxe dios en l'alma.

Si tu a yo m'aguaitas
beyerás mans buedas.

En foi, d'ellas, bandera
que ondeya con l'alba.

Si a tu a yo me fablas
libre contesta l'airera.

Aimo tota la belleza
que d'a Tierra marcha

enta altas estrelas
que en nusaltros beilan.

A más bonica reina,
bestita d'amor, nos clama

dende o paradiso.
En un inte, cuan tot calla,

fabla o infinito.
Nos ubres, aimata, a puerta

d'o chardín con un sonriso.
Besas. Aimas.

Amor que nunca no engañas,
amor mío,

zelestes auguas de río
e zaicas calmas en paz.

Amor que nunca no marchas,
eterniza luz d'a libertá.

Chuan Chusé Bielsa

2014

ANYADA VUEDA (2014)

Plega una anyada nueva,
vueda.

Podremos emplenar-la
con un gran amaneixer.

U tal vegata nos metamos tristes
pensando en fútils nueits.

Creigo que me desfaré
d'as tristuras viellas, de tanta antiga rima.

Podremos naixer una altra vegata
e fer con a luminaria que brila encara,

con totas as nuestras ruinas,
bella cosa gran, muito gran, muito bonica,

Aimaré como infinitament polidas as casas
espaldatas, antigas, perditas.

Arriba una nueva anyada,
vueda: ye una blanca pachina.

Creigo que me'n iré do siempre
querié ir, allá do lo mío amor viva.

No podré levar-li tot lo que mereix.
Perfumos pobres d'os disiertos li daré.

Bi ha qui ha achuntato muitas cosas
entre as mans: anyos plenos d'alegrías.

Pero los míos uellos son azuls de cielo
d'un viachero que se'n va, e aguaitan estrelas.

Yo quererba dar tantas cosetas
a l'aimata mía, toz os tresoros d'a eternidat.

Pero cosa no tiengo,
li daré toz os labios e besos que a plevia esborró.

Un anyo nuevo escomienza,
ye un poema encara no escrito.

Dicen, e yo lo creigo, que bi ha parolas
con as que fablamos a la diosa.

E si a diosa nos siente e nos ascuita
tot tenemos, res no s'ha perdito.

Escribir en a pachina virchen,
en l'anyo encara infinito, tota la riqueza

de l'universo que en nusaltros ye amagata. Aimata, amor te doi de l'alma, sólo ixo tiengo,

frescors que olbidé e que a vegatas suenio;
en iste anyo encara vuedo, te doi ilusions blancas.

E un poema escribiré en a tuya frent,
en o branquil d'iste anyo nuevo, como un beso,

como una declaración d'eterno enamorato
que a o suyo amor nunca no olbida.

Ixo t'ofreixco, cosa de tierra u de tiempo,
toz os tresoros d'o cielo, aimata mía.

Chuan Chusé Bielsa

17 de diciembre de 2013

En aragonés

EN ARAGONÉS

Tot s'alegra
cuan amoroseo una parola
en aragonés.

E cuan marcho por os camins
que nunca aimé,
¡qué trista l'alma!

¿Por qué querez,
chens en o zielo d'ista tierra,
que no dexe a buestra fabla?

Si foi bel poema alieno
que no escribe o buestro amor,
¿por qué tanta tristura
a yo me mata?

¿Por qué ista lengua fa
que sonrisen os paisaches
e se baigan curando totas as feritas
que en yo sangran?

Yo sé que no son tan poquez
os que aiman istas bozes
que son musica. L'aire pleno ye
de toz os que la cantan.

E no quieren beyer ixos ánchels
cómo imos olbidando as suyas santas
orazions, cómo imos dexando
lo suyo fogaril, a suya casa.

Retorno en o suyo disierto
e m'asiento sobre o polbo.
E tornan almas que a yo m'aiman,
e estando pobre soi bien rico.

E escribo con parolas d'oro
tot o goyo que mana
d'un dibino manantío,
d'ista eterna, altisma fabla,
tot beyendo, alentando e sentindo
cómo oran e curan e aiman
as auguas
              d'as fuens
                            d'o paradiso.

Chuan Chusé Bielsa

2 de diciembre de 2013

Foi silenzio

FOI SILENZIO E DEXO BELS ESPAZIOS

Cal silenzio
e callo,

e dexo bels espazios.
No foi cosa, dexo
dentrar en yo lo que soi
e perén soi estato
e ban marchando
tantos foscos recuerdos.

Silenzio, foi silenzio

e dexo bels espazios,
e ya no importa cosa,
importamos nusaltros
tornando ta casa.
L'augua se fa clara,
bonica, tranquila,
as olas son musica
en a mar que aimamos.

No cal fer dengún
poema masiau elaborato.
Caminamos e callamos,
nos asentamos e aguaitamos.
Desconectamos
e bebemos un beire de paz,
auguas d'ibón bien fresquetas,
e minchamos un troz de pan
compartito, u pintamos
con amor bel lusco, royo enamorato,
u charramos con bella biella
con a más polita alma,
u sentimos cantas de fadas
cantatas por paxaros,
como cuan yéranos
ninos bibindo en o misterio.

Foi silenzio, ye fázil,
no ye posible fracasar.
E os paisaches que aimemos, callatos,
tornan a fablar,
o nuestro corazón
amorosea e diz berdaz,
con sospresa trobamos
a luminaria tresbatita
que ébanos perdita
en os casinos falsos.

E altos goyos olbidatos
en a nuei d'o tiempo
ban tornando e nos ban saludando
como amigos antigos
u aimatas mesachas,
como diosas u nobias blancas,
frescors en roseras que he perdito.
¡Qué emos feito con os años!
Perdiemos o silenzio
e marchó a bida en un sospiro.

Pero agora aturo e callo,
agora foi silenzio

e dexo bels espazios,
porque querese retrobar un siñalín
d'a paz que he bendito,
si tot ye calmo
retrobo lo que soi e soi estato.
Ixo he apreso en a escuela
d'os desengaños.
Yera tan senzillo:
as auguas reposando
en a mar tranquila sin deseyos,
fer silenzio,

dexando bels espazios
ta que l'amor dentrase
dentro de nusaltros, tornar-nos infinito.

Chuan Chusé Bielsa